Schuimverbanden

Schuimverbanden voor de verzorging van exsuderende wonden

Schuimverbanden zijn absorberende wondkompressen die overtollig wondvocht opnemen en daarbij een vochtig wondmilieu bevorderen dat de genezing ondersteunt. Ze worden in artsenpraktijken, klinieken, zorginstellingen en de ambulante zorg ingezet bij chronische en acute wonden, bijvoorbeeld bij ulcus cruris, decubitus, het diabetische voetsyndroom of postoperatieve wonden. Als onderdeel van de wondverbanden zijn schuimverbanden speciaal ontworpen voor matig tot sterk exsuderende wonden, waarbij eenvoudige kompressen of dunne verbanden tekortschieten.

Afhankelijk van het model verschillen schuimverbanden aanzienlijk in vorm, hechtrand en toepassingsgebied. Hierdoor kan voor verschillende wondsituaties en lichaamsdelen een geschikt product worden gekozen.

Eigenschappen en voordelen van schuimverbanden

Schuimverbanden bestaan uit een absorberende schuimstructuur die wondexsudaat opneemt en in het product vasthoudt, in plaats van het op het wondoppervlak achter te laten. Afhankelijk van het model verschillen de eigenschappen en het formaat, waardoor de producten geschikt zijn voor verschillende soorten wonden en lichaamsdelen.

Typische eigenschappen van schuimverbanden:

• absorberende schuimstructuur voor een vochtig wondmilieu
• afhankelijk van het model voorzien van een siliconen hechtrand, die zonder secundaire fixatie blijft zitten
• deels voorzien van een siliconenfilm aan de wondzijde voor een zachtere verwijdering
• verkrijgbaar als platte standaardvorm, anatomische speciale vorm of zelfklevende rol
• afhankelijk van het product geschikt voor geringe tot grote hoeveelheden wondvocht
• Veel varianten zijn niet vervaardigd met natuurlijk rubberlatex

Welke eigenschappen in het specifieke geval van toepassing zijn, hangt af van het betreffende product. Voor kleinere, oppervlakkige wonden volstaat vaak een eenvoudige, zelfklevende uitvoering, terwijl chronische of sterker exsuderende wonden doelgerichter geselecteerde schuimverbanden met hechtrand of een speciale vormgeving vereisen.

Welke schuimverbanden zijn geschikt voor welk toepassingsgebied?

Voor kleinere verwondingen en een gevoelige huid is Hartmann DermaPlast® Quick Aid geschikt. Het elastische, zelfklevende schuimverband op rol kan volgens de fabrikant op maat worden geknipt en is geschikt voor de snelle verzorging van kleinere wonden.

Voor chronische wonden met lichte tot sterke exsudatie is Cutimed Siltec B geschikt. Het sterk absorberende schuimverband met siliconen hechtrand blijft volgens de fabrikant zonder secundaire fixatie zitten en kan, afhankelijk van de toestand van de wond, tot zeven dagen op de wond blijven zitten.

Voor drukplekken in het sacrale gebied is Cutimed Siltec Sacrum geschikt. De anatomisch op het stuitbeen afgestemde vorm moet volgens de fabrikant een plooivrije aanbrenging op deze bijzonder drukbelaste plek mogelijk maken.

Waar moet u op letten bij de aankoop van schuimverbanden?

Een centraal selectiecriterium is de verwachte hoeveelheid exsudaat van de wond. Zwak exsuderende wonden vereisen andere schuimverbanden dan sterk exsuderende, chronische wonden, waarbij een hoger absorptievermogen vereist is.

Ook de vorm en afmetingen spelen een rol. Platte, rechthoekige verbanden zijn geschikt voor veel standaardsituaties, terwijl anatomisch gevormde varianten zijn ontwikkeld voor lichaamsdelen zoals de hiel of het heiligbeen, waar een rechte snit slecht aansluit. De afmetingen dienen altijd te worden afgestemd op de werkelijke wondgrootte.

Een ander criterium is de hechtrand: sommige schuimverbanden met een siliconen hechtrand blijven zonder extra fixatie zitten, terwijl andere uitvoeringen een afzonderlijke fixatie vereisen. Wat de wondkompressen betreft, is het bovendien de moeite waard om te letten op speciale coatings, zoals bacteriebindende varianten, indien een extra vermindering van kiemen in het wondgebied gewenst is.

Vlak standaardverband, anatomische speciale vorm of zelfklevende rol – welk schuimverband is geschikt?

Vlakke, rechthoekige of ovale schuimverbanden zijn de klassieke uitvoering en zijn geschikt voor vlakke of licht gewelfde lichaamsdelen. Zij vormen de basis van de meeste assortimenten schuimverbanden en zijn verkrijgbaar in verschillende maten.

Anatomische speciale vormen, zoals heiligbeen- of hielverbanden, zijn afgestemd op sterk geprofileerde, moeilijk te verzorgen lichaamsdelen. Ze voorkomen plooivorming bij rondingen en zijn deels voorzien van extra dik schuim voor extra drukverlichting.

Zelfklevende verbanden op rol verschillen van beide voorgaande varianten door hun flexibiliteit wat betreft de afsnijafmetingen: ze kunnen individueel worden aangepast aan de betreffende wondgrootte en zijn bijzonder praktisch voor kleinere, minder complexe wonden. Welke vorm geschikt is, hangt af van de wondgrootte, de lichaamsplaats en de hoeveelheid exsudaat.

Toepassing en aanwijzingen voor schuimverbanden

Voordat u een schuimverband aanbrengt, dient de wond vakkundig te worden gereinigd en beoordeeld. Afhankelijk van het product en de toestand van de wond kan een verband meerdere dagen op de wond blijven zitten, maar het dient regelmatig te worden gecontroleerd op doorvochting, loslating of veranderingen aan de wond.

Bij het verwisselen van het verband dient u op een hygiënische werkwijze te letten. Met siliconen gecoate varianten kunnen doorgaans voorzichtiger worden verwijderd, maar vormen geen vervanging voor een zorgvuldige observatie van de wondomgeving.

Bij chronische, verslechterende of niet-genezende wonden dient de verdere aanpak te worden afgestemd met een deskundige medische instantie – een schuimverband maakt deel uit van de wondverzorging, maar vervangt geen deskundige beoordeling van de wond zelf.

Geschikte aanvullingen voor de wondverzorging

• Kompressen
• Wondgel
• Wonddesinfectie

Kompressen zijn geschikt als extra absorberende of beschermende laag, bijvoorbeeld bij het fixeren of als aanvullende afdekking. Wondgel ondersteunt de wondreiniging en het wondmilieu vóór het verwisselen van het verband, terwijl wonddesinfectie zorgt voor een hygiënische voorbereiding van de wondomgeving. In combinatie met andere wondverbanden kan zo een afgestemde wondverzorging worden samengesteld.