Stethoscopen

Stethoscopen voor auscultatie in de huisartsenpraktijk, het ziekenhuis en de zorg

Stethoscopen worden gebruikt voor het ausculteren van hart-, long- en darmgeluiden en behoren tot de basisuitrusting in artsenpraktijken, ziekenhuizen, de ambulante zorg en bij de hulpdiensten. Ze worden ingezet bij lichamelijk onderzoek, routinecontroles en bij de eerste diagnose en maken een eerste akoestische beoordeling van de gezondheidstoestand mogelijk. Als onderdeel van de overige medische apparatuur vormen stethoscopen een eenvoudig, maar essentieel diagnostisch instrument dat zonder stroom of batterijen functioneert.

Afhankelijk van het model verschillen stethoscopen onder andere wat betreft het borststuk, de beoogde doelgroep en de extra uitrusting. Hierdoor kan, afhankelijk van het toepassingsgebied – van algemeen onderzoek tot opleiding – een geschikt model worden gekozen.

Eigenschappen en voordelen van stethoscopen

Stethoscopen bestaan in wezen uit een borststuk, een slangsysteem en de oorbogen met oordopjes. Afhankelijk van het model verschillen het materiaal, de vorm van het borststuk en de extra uitrusting, waardoor de apparaten geschikt zijn voor verschillende patiëntengroepen en toepassingsgebieden.

Typische kenmerken van stethoscopen:

• Borststuk voor het opvangen van hart-, long- en darmgeluiden
• afhankelijk van het model een eenvoudig borststuk met platte kop of een combiborststuk met membraan en trechter
• Slangensysteem meestal van PVC, deels in combinatie met een aluminiumlegering bij het borststuk
• afhankelijk van het model verkrijgbaar in verschillende kleuren
• bij geselecteerde modellen gecertificeerd als medisch hulpmiddel van klasse I
• werkt zonder stroom of batterijen
• Afzonderlijk verpakt en direct klaar voor gebruik

Welke van deze eigenschappen in een specifiek geval van toepassing zijn, hangt sterk af van het betreffende model. Voor algemeen onderzoek volstaat vaak een eenvoudige stethoscoop met platte kop, terwijl voor kinderen, zuigelingen of opleidingsdoeleinden specifiek geselecteerde speciale uitvoeringen zinvoller kunnen zijn.

Welke stethoscopen zijn geschikt voor welk toepassingsgebied?

Voor dagelijks gebruik in het ziekenhuis is de AMPri MED-COMFORT PVC-stethoscoop met platte kop geschikt. Deze bestaat volgens de productinformatie uit polyvinylchloride en een aluminiumlegering, is gecertificeerd als medisch hulpmiddel van klasse I en is verkrijgbaar in verschillende kleuren, zodat deze bijvoorbeeld per afdeling qua kleur kan worden onderscheiden.

Voor auscultatie bij zuigelingen en peuters is de Baby-stethoscoop geschikt. Deze beschikt volgens de productinformatie over een combi-borststuk dat speciaal is ontworpen voor zorgvuldige auscultatie bij zeer kleine patiënten in de kindergeneeskunde en neonatologie.

De stethoscoop ‘Opleiding’ is geschikt voor opleidingen en gezamenlijke auscultatie. De tweede aansluitslang met eigen oorbeugel maakt het volgens de fabrikant mogelijk dat leerlingen en docenten tegelijkertijd meeluisteren en de bevindingen direct gezamenlijk kunnen bespreken.

Waar moet u op letten bij de aankoop van stethoscopen?

Een centraal selectiecriterium is de beoogde patiëntengroep. Voor volwassenen volstaat doorgaans een standaard borststuk, terwijl voor zuigelingen en peuters een speciaal daarvoor ontworpen, kleiner combiborststuk nodig is.

Ook de vorm van het borststuk speelt een rol. Eenvoudige stethoscopen met een platte kop beschikken over een membraan voor het opvangen van geluiden, terwijl combiborststukken bovendien een trechter hebben voor laagfrequente geluiden. Wie een stethoscoop zoekt voor opleidingsdoeleinden, dient specifiek te letten op een model met een tweede aansluitslang voor gezamenlijke auscultatie.

Daarnaast is het de moeite waard om naar het materiaal en de certificering te kijken. Modellen van robuust PVC met een aluminium borststuk zijn ontworpen voor dagelijks gebruik in ziekenhuizen, en een certificering als medisch hulpmiddel kan bij de keuze extra houvast bieden. Binnen de categorie ‘Overige medische apparatuur’ vindt u bovendien nog meer diagnostische hulpmiddelen voor de dagelijkse praktijk.

Vlakke kop, combi-borststuk of opleidingsmodel – welke stethoscoop is geschikt?

Stethoscopen met een platte kop hebben één, meestal rond borststuk met een membraan en zijn geschikt voor algemene auscultatie bij volwassenen in de dagelijkse praktijk en het ziekenhuis.

Stethoscopen met een combi-borststuk beschikken bovendien over een trechter voor laagfrequente geluiden en zijn, afhankelijk van de grootte van het borststuk, zowel geschikt voor volwassenen als – in een kleinere uitvoering – voor zuigelingen en peuters.

Opleidingsmodellen met een tweede aansluitslang dienen een ander doel: zij zijn niet bedoeld voor een specifieke patiëntengroep, maar voor gezamenlijke auscultatie door twee personen en zijn daarom vooral relevant voor opleidingen en trainingen. Welk model geschikt is, hangt dus af van wie er onderzocht moet worden en of gezamenlijke auscultatie gewenst is – geen enkel model is in principe beter geschikt dan een ander.

Gebruik en aanwijzingen voor stethoscopen

Vóór elk gebruik dient het borststuk op reinheid te worden gecontroleerd en, indien nodig, tussen patiënten door te worden gedesinfecteerd volgens de hygiënevoorschriften van de instelling. Controleer vóór gebruik of de oordopjes goed vastzitten, zodat omgevingsgeluiden de auscultatie niet extra verstoren.

De slang mag niet overmatig worden geknikt of op scherpe randen worden neergelegd om materiaalmoeheid te voorkomen. Bij zichtbare scheuren in de slang, loszittende oorbeugels of afnemende geluidskwaliteit dient de stethoscoop te worden vervangen om een betrouwbare auscultatie te blijven garanderen.

Tussen het gebruik door wordt aanbevolen de stethoscoop op een droge, beschermde plaats te bewaren, zodat het borststuk en de slang niet onnodig worden belast. Voor afvalverwerking en onderhoud gelden de betreffende instructies van de fabrikant en, in een medische omgeving, de interne hygiënevoorschriften van de instelling.

Geschikte accessoires voor stethoscopen

• Bloeddrukmeters
• Koortsthermometers
• Pulsoximeters

Bloeddrukmeters vullen de auscultatie aan met een extra essentiële meetwaarde bij het lichamelijk onderzoek. Koortsthermometers en pulsoximeters leveren aanvullende vitale waarden die, in combinatie met de uitkomsten van de auscultatie, een vollediger beeld van de gezondheidstoestand opleveren. Samen met andere medische apparatuur kan zo een geschikte basisuitrusting voor de eerste diagnose worden samengesteld.