Zinkleimnenbinden

Zinkverbanden voor compressietherapie in de praktijk, het ziekenhuis en de zorg

Zinkverbanden zijn gebruiksklare, met een zinkhoudende massa geïmpregneerde verbanden, waarmee een halfstijf compressie- of steunverband wordt aangebracht. Zij worden vooral toegepast in de flebologie, de wondverzorging en de orthopedische nazorg – in artsenpraktijken, ziekenhuizen, wondcentra en in de ambulante zorg. Binnen de categorie wondverbanden vormen zij een aparte groep, omdat zij niet in de eerste plaats een wond bedekken, maar gedurende een langere periode druk uitoefenen op het weefsel.

Het assortiment omvat momenteel zinklijm- en zinkgelverbanden van BSN medical, Hartmann en ABE in verschillende breedtes, lengtes en rekbaarheid.

Eigenschappen en voordelen van zinklijmverbanden

Na het aanbrengen droogt het verband op en vormt het een relatief stevige omhulling rond het been of het gewricht. Volgens de fabrikantgegevens ontstaat hierdoor het typische drukprofiel met een lage rustdruk en een hoge werkdruk, dat bij beweging in werking treedt.

Typische kenmerken van de aangeboden zinklijmverbanden zijn:

• gebruiksklaar, dus aan te brengen zonder voorafgaand bevochtigen of mengen
• draagmateriaal van katoen of, afhankelijk van het model, een mengsel van viscose en katoen
• zinklijm of zinkgel op cellulosebasis als coating
• stijve, in de lengte elastische of in de lengte en breedte rekbare uitvoeringen
• breedtes van 8 cm en 10 cm, uitgerekte lengtes afhankelijk van het model van 5 m tot 10 m
• Volgens de fabrikant bij meerdere modellen niet vervaardigd met natuurlijk rubberlatex
• verkrijgbaar als losse verbandrol of in grotere verpakkingseenheden

Welke uitvoering geschikt is, hangt vooral af van de indicatie, het lichaamsdeel en de ervaring van de persoon die het verband aanbrengt.

Welke zinkverbanden zijn geschikt voor welk toepassingsgebied?

Voor ervaren gebruikers die de compressiedruk zo nauwkeurig mogelijk willen doseren, is de Gelocast, een gebruiksklaar zinkgelverband, geschikt. Volgens de productinformatie is dit een stijf gaasverband van 100 % katoen met zinkgel, bedoeld voor flebologische compressieverbanden; het aanbrengen vereist enige oefening bij het wikkelen.

Voor verbanden rond de enkel of de hiel, waar een alleen in de lengte rekbaar verband gemakkelijk plooien vertoont, komt de Gelostretch, een gebruiksklare zinkgel-bandage, in aanmerking. Volgens de productbeschrijving is deze in de lengte en in de breedte rekbaar en geeft hij mee wanneer het been afzwelt, zolang het verband nog niet is uitgehard.

Voor instellingen met een regelmatige behoefte aan langdurige en ondersteunende verbanden, bijvoorbeeld bij de behandeling van oedeem of orthopedische nazorg, is het Hartmann Varolast® Plus zinklijmverband bedoeld. Volgens de productinformatie is het extra vochtig, in de lengterichting rekbaar en verkrijgbaar in uitgerekte lengtes van 5 m, 7 m en 10 m.

Waar moet u op letten bij de aankoop van zinkkleefbanden?

Allereerst moet de rekbaarheid aansluiten bij de toepassing. Stijve verbanden maken volgens de fabrikant een nauwkeurigere drukdosering mogelijk, maar vereisen wel ervaring bij het aanbrengen. Elastische varianten passen zich gemakkelijker aan de vorm van het been aan en zijn vaak eenvoudiger te verwerken.

Een tweede punt betreft de breedte en lengte. Voor onderbeenverbanden worden vaak 8 cm of 10 cm brede verbanden gebruikt; de lengte is afhankelijk van de beenomtrek en de verbandtechniek. Wie regelmatig verbanden aanbrengt, dient de verpakkingsgrootte af te stemmen op het daadwerkelijke verbruik.

Daarnaast is het de moeite waard om de materiaalinformatie te raadplegen, bijvoorbeeld wanneer er bij patiënten bekende overgevoeligheden zijn. Informatie over ingrediënten, contra-indicaties en draagduur vindt u in de gebruiksaanwijzing van de betreffende fabrikant. Andere soorten verbanden voor andere zorgdoelen vindt u in de categorie wondverbanden.

Stijf, in de lengte elastisch of dubbel rekbaar – wat is het verschil tussen de verbanden?

Stijve zinklijmverbanden geven bij het aanbrengen nauwelijks mee. Het verband zit daardoor zeer strak en oefent vooral bij spierbewegingen druk uit, maar vereist wel een veilige wikkeltechniek.

In de lengterichting rekbare verbanden kunnen in de trekrichting worden uitgerekt en daardoor gemakkelijker vouwvrij om de contouren van het been worden aangebracht. De werkdruk blijft, afhankelijk van het model, niettemin hoog.

In de lengte en in de breedte rekbare bandages kunnen ook over gewrichtsovergangen heen worden aangebracht en kunnen volgens de fabrikant meegeven wanneer een zwelling afneemt.

Geen enkele variant is in principe beter – doorslaggevend zijn de indicatie, het lichaamsdeel en de ervaring van de deskundige die de bandage aanbrengt.

Toepassing en aanwijzingen voor zinklijmverbanden

Of en in welke vorm een zinklijmverband wordt gebruikt, wordt bepaald door de behandelende arts. Het verband dient te worden aangebracht door opgeleid vakpersoneel, aangezien de drukverdeling en de wikkeltechniek van belang zijn voor de draagbaarheid.

Vóór het aanbrengen dient de huid schoon en droog te zijn. Vaak wordt onder of boven het verband extra opvul- of fixatiemateriaal gebruikt; welke combinatie zinvol is, hangt af van de gekozen verbandtechniek.

De draagduur en de vervangingsfrequentie worden bepaald door de behandelende deskundige. Indien pijn, gevoelloosheid, verkleuringen van de tenen of huidirritaties optreden, dient het verband te worden gecontroleerd. De bewaarcondities en houdbaarheid staan vermeld in de bijsluiter.

Geschikte aanvullingen voor zinkpleisters

• Idealbinden
• Compressie- en steunverbanden
• Vulmateriaal
• Verbandfixatie

Idealbanden worden vaak gebruikt om over een zinklijmverband heen te wikkelen, en onder de compressie- en steunverbanden vindt u nog meer banden en kousen voor andere compressiemethoden. Opvulmateriaal dient voor drukverdeling op gevoelige plaatsen, en verbandfixatie helpt om het uiteinde van het verband stevig vast te zetten. Andere soorten verbanden vindt u in de overkoepelende categorie Wondverbanden.