Van rode wijn tot cholesterol: de 10 grootste hartmythen onder het vergrootglas

In een wereld waarin informatie sneller wordt verspreid dan ooit tevoren, zijn ook onjuiste feiten en mythes over onze gezondheid alomtegenwoordig – en het hart blijft hier niet van gespaard. Bijna geen enkel onderwerp is zo doordrenkt van verkeerde informatie en nepnieuws als hartziekten. Van vermeende wondermiddelen tot verkeerde opvattingen over cholesterol en levensstijl – veel van deze mythes kunnen niet alleen misleidend zijn, maar in het ergste geval zelfs levensgevaarlijk. Terwijl een op de drie mensen in Duitsland overlijdt aan een hart- en vaatziekte, is het schrikbarend hoe vaak gevaarlijke halve waarheden het risico verder verhogen in plaats van het te verminderen. Het is tijd om de grootste mythes over het hart onder de loep te nemen en met wetenschappelijke feiten duidelijk te maken wat echt waar is – want alleen met de juiste informatie kan het hart effectief worden beschermd.

 

Mythe: Een glas rode wijn per dag is goed voor het hart

Positieve effecten van rode wijn op de hartgezondheid bij matige consumptie

• Rode wijn en hartgezondheid: Uit recente studies blijkt dat matige consumptie van rode wijn (tot één glas per dag) mogelijk positieve effecten kan hebben op de hartgezondheid. Met name resveratrol en andere polyfenolen in rode wijn lijken een beschermende werking te hebben op het hart- en vaatstelsel door hun antioxiderende en ontstekingsremmende effecten.

Negatieve effecten van alcohol op het hart bij overmatig gebruik

• Verhoogd risico op hartritmestoornissen: Uit recente studies blijkt dat zelfs een lichte tot matige alcoholconsumptie het risico op boezemfibrilleren kan verhogen. Mensen met reeds bestaande hartritmestoornissen dienen alcohol zoveel mogelijk te vermijden.

• Alcohol en hoge bloeddruk: Een systematische review heeft aangetoond dat alcoholconsumptie, ongeacht de hoeveelheid, gepaard gaat met een verhoogde bloeddruk en daarmee een hoger risico op hart- en vaatziekten. Dit is met name zorgwekkend voor mensen die al een hoge bloeddruk hebben.

Gevolgen van alcohol voor bestaande hartaandoeningen

• Hartfalen: Bij mensen met hartfalen kan alcoholgebruik leiden tot een verslechtering van de aandoening. Zelfs matig alcoholgebruik kan de hartfunctie aantasten, en een alcoholvrije levensstijl wordt ten zeerste aanbevolen bij patiënten met hartfalen.

• Coronaire hartziekte (CHZ): Bij bestaande CHZ is alcoholgebruik een risicofactor voor plotselinge hartincidenten zoals een hartinfarct. Een recent onderzoek toont aan dat alcoholgebruik bij CHZ-patiënten nauwlettend moet worden gecontroleerd, en in veel gevallen kan volledige onthouding zinvol zijn.

• Risico's bij hartaandoeningen: Bij mensen met bestaande hartaandoeningen zoals hartfalen, boezemfibrilleren of CHD kan zelfs een geringe alcoholconsumptie het risico op verdere complicaties verhogen. Daarom wordt vaak aanbevolen om alcohol te vermijden of sterk te beperken.
  

Mythe: Cholesterol is altijd slecht voor het hart

Mythe: hartziekten komen alleen bij ouderen voor

De mythe dat hartziekten alleen bij ouderen voorkomen, is wijdverbreid, maar medisch gezien onjuist. Hartziekten kunnen mensen van alle leeftijden treffen, ook al neemt het risico toe naarmate men ouder wordt. Hier volgen enkele wetenschappelijk onderbouwde redenen waarom hartziekten niet alleen bij ouderen voorkomen:

Levensstijlfactoren spelen een grote rol

Ongezonde gewoonten, die vaak al op jonge leeftijd worden aangeleerd, verhogen het risico op hartziekten. Hiertoe behoren:

• Ongezonde voeding: Een dieet met een hoog gehalte aan verzadigde vetten, suiker en zout kan al op jonge leeftijd leiden tot arteriosclerose (vernauwing van de slagaders), wat het risico op hartaanvallen en beroertes verhoogt.
• Gebrek aan lichaamsbeweging: Lichamelijke inactiviteit draagt bij aan overgewicht, hoge bloeddruk en een verhoogd cholesterolgehalte – allemaal risicofactoren voor hartziekten.
• Roken: Jongeren die op jonge leeftijd beginnen met roken, lopen een aanzienlijk hoger risico op hartziekten, aangezien nicotine en andere schadelijke stoffen het hart- en vaatstelsel beschadigen.

Toenemende prevalentie van overgewicht en diabetes bij jongeren

Overgewicht en diabetes type 2 komen ook steeds vaker voor bij jongere mensen. Beide aandoeningen hangen nauw samen met het risico op hartziekten:

• Obesitas leidt tot hoge bloeddruk, een hoog cholesterolgehalte en insulineresistentie, die het hart belasten en het risico op hartziekten verhogen.
• Diabetes beschadigt de bloedvaten en het hart, wat al op jonge leeftijd kan leiden tot hartaanvallen of beroertes.

Genetische factoren

Hartziekten kunnen ook genetisch bepaald zijn en jonge mensen treffen, zelfs als zij een gezonde levensstijl hebben. Tot de genetische risicofactoren behoren:

• Familiaire hypercholesterolemie: een genetische aandoening die leidt tot extreem hoge cholesterolwaarden en al op jonge leeftijd kan leiden tot aderverkalking en hartaanvallen.
• Aangeboren hartafwijkingen: Sommige mensen worden geboren met hartafwijkingen die in de loop van hun leven tot ernstige hartproblemen kunnen leiden.

Stress en geestelijke gezondheid

Chronische stress, die tegenwoordig ook bij jongere mensen steeds vaker voorkomt, kan het risico op hartziekten verhogen. Stress kan hoge bloeddruk veroorzaken en ongezond gedrag bevorderen, zoals overmatig alcoholgebruik, roken of ongezonde voeding, wat het hart- en vaatstelsel belast.

Hartziekten bij jonge sporters

Ook ogenschijnlijk gezonde jonge mensen, met name sporters, kunnen door hartziekten worden getroffen. Sommige aandoeningen, zoals hypertrofische cardiomyopathie (verdikking van de hartspier) of hartritmestoornissen, kunnen zonder waarschuwing vooraf tot hartfalen leiden, met name bij lichamelijke inspanning.

Mythe: Mannen hebben vaker last van hartziekten dan vrouwen

De mythe dat mannen vaker aan hartziekten lijden dan vrouwen is wijdverbreid, maar misleidend. In werkelijkheid krijgen zowel mannen als vrouwen te maken met hartziekten, maar met verschillende symptomen en risicoprofielen. De aanname dat hartziekten vooral een „mannelijk probleem” zijn, kan ertoe leiden dat het risico bij vrouwen wordt onderschat – wat ernstige gevolgen kan hebben. Hier volgen enkele medische feiten die deze mythe weerleggen:

Hartziekten zijn de meest voorkomende doodsoorzaak bij vrouwen

Hartziekten zijn wereldwijd een van de meest voorkomende doodsoorzaken bij vrouwen, net als bij mannen. Studies tonen aan dat hart- en vaatziekten bij vrouwen vaker tot de dood leiden dan bijvoorbeeld borstkanker. De aanname dat vrouwen minder vaak worden getroffen, leidt ertoe dat het risico vaak wordt onderschat – zowel door de betrokkenen als door artsen.

Verschillende symptomen bij vrouwen en mannen

Hartziekten uiten zich bij vrouwen vaak anders dan bij mannen. Terwijl mannen vaak klassieke symptomen hebben, zoals hevige pijn op de borst (angina pectoris), hebben vrouwen vaak last van minder specifieke symptomen, zoals:

• kortademigheid
• Misselijkheid of braken
• Rugpijn of pijn in de kaak
• Uitputting en een gevoel van zwakte

Deze verschillen in symptomatologie leiden er vaak toe dat hartziekten bij vrouwen later worden herkend of zelfs over het hoofd worden gezien. Deze vertraagde herkenning kan het risico op ernstige complicaties, waaronder een hartaanval en overlijden, vergroten.

Bescherming door hormonen – maar slechts tot een bepaalde leeftijd

Vóór de menopauze hebben vrouwen dankzij de beschermende invloed van oestrogeen een lager risico op hartziekten dan mannen. Oestrogeen helpt het cholesterolgehalte te reguleren en de bloedvaten soepel te houden. Na de menopauze neemt deze bescherming echter snel af en stijgt het risico op hartziekten bij vrouwen sterk, deels tot hetzelfde of zelfs een hoger niveau dan bij mannen.

Risicofactoren werken bij vrouwen anders

Bepaalde risicofactoren, zoals hoge bloeddruk, diabetes en roken, hebben bij vrouwen vaak ernstigere gevolgen voor de hartgezondheid dan bij mannen. Diabetes verhoogt bijvoorbeeld het risico op coronaire hartziekten bij vrouwen sterker dan bij mannen. Bovendien zijn vrouwen gevoeliger voor stress en depressies, wat hun risico op hartziekten nog verder verhoogt.

Onderschat gevaar: microangiopathie

Vrouwen lijden vaker dan mannen aan een speciale vorm van coronaire hartziekte, die bekend staat als microangiopathie. Hierbij zijn niet de grote kransslagaders, maar de kleine bloedvaten aangetast. Deze vorm van hartziekte wordt vaak moeilijker gediagnosticeerd, omdat deze bij standaardonderzoeken zoals coronaire angiografie niet altijd wordt herkend.

Latere start van de behandeling bij vrouwen

Vrouwen hebben de neiging hun symptomen langer te negeren en pas later medische hulp in te roepen dan mannen. Dit kan ertoe leiden dat zij bij een hartaanval of andere acute hartproblemen niet tijdig worden behandeld. Bovendien zijn er aanwijzingen dat vrouwen bij de diagnose en behandeling van hartziekten soms minder intensief worden behandeld dan mannen.

Mythe: Een hartaanval gaat altijd gepaard met hevige pijn op de borst

• De mythe dat een hartaanval altijd gepaard gaat met hevige pijn op de borst is wijdverbreid, maar misleidend. Hoewel pijn op de borst een veelvoorkomend symptoom van een hartaanval is, manifesteren hartaanvallen zich niet altijd op deze manier. Vooral bij vrouwen, ouderen en diabetici kunnen de symptomen anders of minder typisch zijn. Hier zijn de redenen waarom deze mythe niet klopt:

Atypische symptomen van een hartaanval

• Niet elk hartinfarct uit zich in de klassieke, hevige pijn op de borst. Veel mensen, met name vrouwen en ouderen, hebben in plaats daarvan zogenaamde "atypische" symptomen, die gemakkelijk over het hoofd worden gezien of verkeerd worden geïnterpreteerd. Deze kunnen bestaan uit:

  • Kortademigheid: veel patiënten klagen over ademnood, zonder dat daarbij noodzakelijkerwijs pijn op de borst optreedt.
  • Misselijkheid en braken: deze symptomen worden vaak niet in verband gebracht met een hartaanval, vooral bij vrouwen.
  • Zwakte of extreme vermoeidheid: Sommige mensen melden een plotselinge, onverklaarbare uitputting die zonder duidelijke reden optreedt.
  • Pijn in andere delen van het lichaam: hartaanvallen kunnen pijn in de rug, nek, kaak of armen veroorzaken, zonder dat de borstkas direct is aangetast.

"Stille hartaanval"

• In sommige gevallen kan een hartaanval zelfs volledig onopgemerkt blijven. Deze zogenaamde „stille hartaanval“ treedt vaak op zonder de typische symptomen en wordt vaak pas bij latere medische onderzoeken ontdekt, bijvoorbeeld bij een ECG. Dergelijke hartaanvallen komen vaker voor bij ouderen en diabetici, aangezien hun pijngevoeligheid verminderd kan zijn.

Verschillen tussen vrouwen en mannen

Vrouwen ervaren bij een hartaanval vaak andere symptomen dan mannen. Terwijl mannen vaak de klassieke, intense pijn op de borst hebben, klagen vrouwen eerder over niet-specifieke symptomen zoals:

• een drukkend gevoel of beklemming op de borst, dat niet per se als pijn wordt ervaren
• Pijn in de bovenbuik, die ten onrechte kan worden geïnterpreteerd als spijsverteringsproblemen
• Duizeligheid of plotselinge misselijkheid

Deze verschillen leiden er vaak toe dat hartaanvallen bij vrouwen later worden herkend of verkeerd worden geïnterpreteerd, wat hun behandeling kan vertragen.

Mythe: Wie hartproblemen heeft, moet het rustig aan doen en niet sporten

Sport en lichaamsbeweging spelen een centrale rol bij de preventie en behandeling van hartaandoeningen. Regelmatige lichaamsbeweging verbetert niet alleen de gezondheid van het hart, maar kan ook helpen de progressie van bestaande hartaandoeningen te vertragen en de kwaliteit van leven te verbeteren.

Sport bij bestaande hartaandoeningen

Zelfs bij bestaande hartaandoeningen kan Lichamelijke activiteit – mits onder medisch toezicht – kan veilig en effectief zijn. Met name bij patiënten met stabiel hartfalen of na een hartinfarct draagt beweging bij aan de versterking van het hart. Voordelen zijn:

• Verbeterde hartfunctie: het hart gaat efficiënter werken, wat leidt tot een verbetering van het uithoudingsvermogen en de prestaties.
• Versterking van de hartspier: een sterkere hartspier kan beter pompen en zo het lichaam effectiever van zuurstof voorzien.
• Betere zuurstofopname: het lichaam wordt beter van zuurstof voorzien, wat de belastbaarheid verhoogt.

Aanbevolen sporten

Voor mensen met hartaandoeningen zijn gematigde duursporten zoals wandelen, fietsen, zwemmen of lichte aerobics ideaal. Deze sporten versterken het hart zonder het te overbelasten. Krachttraining met matige intensiteit kan eveneens gunstig zijn om de spieren te versterken en de fysieke belastbaarheid te verbeteren.

Belangrijke voorzorgsmaatregelen

Hoewel sport voor veel mensen met hartaandoeningen gunstig is, dient er altijd eerst medisch advies te worden ingewonnen voordat men met een trainingsprogramma begint. Enkele belangrijke voorzorgsmaatregelen:

• Let op waarschuwingssignalen: bij symptomen zoals pijn op de borst, kortademigheid, duizeligheid of een onregelmatige hartslag dient u de training onmiddellijk te staken en een arts te raadplegen.

• Regelmatige controles: Mensen met hartaandoeningen dienen zich regelmatig medisch te laten onderzoeken om ervoor te zorgen dat hun trainingsprogramma veilig en effectief blijft.

• Overbelasting van het hart: intensieve lichamelijke inspanning kan bij mensen met hartaandoeningen leiden tot overbelasting van de hartspier. Dit kan gevaarlijke complicaties veroorzaken, zoals hartritmestoornissen, hartaanvallen of plotselinge hartdood. Met name bij patiënten die lijden aan instabiele angina pectoris of gevorderde hartinsufficiëntie (zie NYHA-schaal) vormen intensieve inspanningen een risico.

• Onvoldoende aanpassing van de training: Wetenschappelijke studies tonen aan dat het trainingsprogramma bij hartpatiënten individueel moet worden aangepast. Een 'one size fits all'-aanpak werkt hier niet, aangezien de belastbaarheid van patiënt tot patiënt varieert. Met name bij hartfalen, afhankelijk van het NYHA-stadium, moet de training zeer gedifferentieerd zijn en onder medisch toezicht plaatsvinden.

• Gevaar bij onvoldoende opwarmfase: Studies hebben aangetoond dat een plotselinge start van intensieve activiteiten zonder adequate opwarmfase het hart extra belast. Een langzame en geleidelijke start van de fysieke activiteit is cruciaal om het hart- en vaatstelsel niet te overbelasten.

Mythe: Vetarme diëten zijn de beste preventie tegen hartziekten

• De mythe dat vetarme diëten de beste preventie tegen hartziekten zijn, is de afgelopen jaren steeds meer ontkracht. Vroeger werd vaak aangeraden om de vetinname in het algemeen te verminderen om het risico op hartziekten te verlagen. Modern onderzoek toont echter aan dat de soort vet belangrijker is dan de hoeveelheid.

Goede vetten versus slechte vetten:

• Onverzadigde vetten, die voorkomen in noten, zaden, avocado’s, olijfolie en vette vis, zijn goed voor het hart. Ze kunnen het LDL-cholesterolgehalte (slecht cholesterol) verlagen en het HDL-gehalte (goed cholesterol) verhogen, waardoor het risico op hart- en vaatziekten afneemt.
• Verzadigde vetten en transvetten, zoals die voorkomen in bewerkte voedingsmiddelen, gefrituurd voedsel en vette vleessoorten, verhogen het risico op hart- en vaatziekten. Deze vetten kunnen het LDL-cholesterolgehalte verhogen en ontstekingen bevorderen.
   

Vetarme diëten zijn niet altijd hartgezond:

Studies hebben aangetoond dat vetarme diëten vaak leiden tot een hogere consumptie van koolhydraten, met name van geraffineerde koolhydraten zoals suiker en witte bloem. Deze koolhydraten kunnen de bloedsuikerspiegel verhogen en leiden tot insulineresistentie, wat het risico op hartziekten en diabetes type 2 verhoogt​(

Het mediterrane dieet als voorbeeld:

Het mediterrane dieet, dat rijk is aan onverzadigde vetten uit olijfolie, noten en vis, wordt tegenwoordig beschouwd als een van de gezondste diëten ter voorkoming van hartziekten. Uit studies is gebleken dat dit voedingspatroon hartziekten, beroertes en de totale sterfte aanzienlijk kan verminderen

 

Mythe: een lage bloeddruk is altijd gezond

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is een lage bloeddruk niet altijd gezond of wenselijk, maar juist een belasting voor de gezondheid. Dit wordt vooral problematisch wanneer er een ernstige aandoening mee gepaard gaat. Om inzicht te krijgen in uw bloeddruk en de ontwikkeling daarvan, raden wij u aan een eigen bloeddrukmeter aan te schaffen. Daarnaast is het raadzaam om uw hartslag medisch te laten controleren door middel van een ECG, zodat hartaandoeningen in een vroeg stadium kunnen worden opgespoord.

Duizeligheid en flauwvallen: Als de bloeddruk te laag is, komt er onvoldoende bloed in de hersenen terecht, wat kan leiden tot duizeligheid, een licht gevoel in het hoofd of zelfs flauwvallen. Dit komt vaak voor bij snel opstaan (orthostatische hypotensie) of bij plotselinge veranderingen van houding.

• Uitputting en zwakte: De spieren en organen krijgen mogelijk niet genoeg zuurstof, wat leidt tot vermoeidheid, uitputting en een algemeen gevoel van zwakte. Ook het hart moet vaak harder werken om het bloed door het lichaam te laten circuleren.

• Koud zweet en bleekheid: De perifere doorbloeding, dat wil zeggen de bloedtoevoer naar de buitenste lichaamsdelen zoals handen en voeten, kan bij een lage bloeddruk beperkt zijn, wat leidt tot koude ledematen en een bleke huid.

• Zichtstoornissen: Door de verminderde bloedtoevoer naar de hersenen kunnen Symptomen zoals wazig zien, „sterretjes“ of „zwart worden“ voor de ogen kunnen optreden.

Mythe: Alleen mensen met overgewicht lopen een hoog hartrisico

• Ook slanke mensen kunnen een hoog risico op hartziekten lopen, vooral als zij andere risicofactoren hebben, zoals roken, hoge bloeddruk of een hoog cholesterolgehalte.

Reactie op de mythe: "Alleen mensen met overgewicht lijden aan hartziekten"

Deze mythe is onjuist en misleidend. Hoewel overgewicht een bekende risicofactor voor hartziekten is, zijn ook mensen met een normaal of zelfs laag lichaamsgewicht niet automatisch beschermd tegen hartziekten. 

Risicofactoren voor hart- en vaatziekten, onafhankelijk van het gewicht

Er zijn verschillende risicofactoren die hartziekten kunnen veroorzaken, ongeacht het lichaamsgewicht:

• Genetische aanleg: Familiegeschiedenis en genetische factoren spelen een belangrijke rol bij hartziekten. Een persoon kan ondanks een normaal gewicht een verhoogd risico lopen als er hartziekten in de familie voorkomen.

• Cholesterol en hoge bloeddruk: mensen met een normaal gewicht kunnen toch hoge LDL-cholesterolwaarden („slecht cholesterol“) of hoge bloeddruk hebben, beide belangrijke risicofactoren voor hartziekten.

• Roken: Roken beschadigt de bloedvaten en verhoogt het risico op atherosclerose en hartaanvallen, ongeacht het lichaamsgewicht.

• Diabetes: Diabetes verhoogt het risico op hartziekten aanzienlijk, en er zijn veel mensen met een normaal gewicht die aan diabetes type 2 lijden.

• Stress en gebrek aan lichaamsbeweging: Een stressvolle levensstijl en gebrek aan lichaamsbeweging kunnen leiden tot hartproblemen, ongeacht het gewicht.

"Metabolically Obese Normal Weight" (MONW)

Er bestaat de term "Metabolically Obese Normal Weight" (MONW), die verwijst naar mensen die weliswaar een normaal lichaamsgewicht hebben, maar toch risicofactoren voor hartziekten vertonen, zoals insulineresistentie, hoge bloeddruk, hoge triglyceridenwaarden en een laag HDL-cholesterolgehalte.

Deze mensen lopen een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, hoewel ze er uiterlijk slank uitzien.

Mogelijke hartaandoeningen bij mensen met een normaal gewicht

• Boezemfibrilleren: Ook mensen met een normaal gewicht zijn vatbaar voor hartritmestoornissen zoals boezemfibrilleren.
• Hartaanvallen: Studies tonen aan dat tot 25% van de hartaanvallen voorkomt bij mensen met een normale BMI.

Hartaandoeningen zijn het gevolg van een samenspel van verschillende factoren, waaronder genetische aanleg, levensstijl, bloeddruk, cholesterolgehalte, diabetes en roken. Hoewel overgewicht het risico verhoogt, zijn ook mensen met een normaal gewicht niet beschermd tegen hartaandoeningen. Daarom is het belangrijk om regelmatig de bloeddruk, het cholesterolgehalte en de bloedsuikerspiegel te controleren en een gezonde levensstijl te hanteren, ongeacht het lichaamsgewicht.

Mythe: Hartziekten zijn onvermijdelijk als ze in de familie voorkomen

De mythe dat hartziekten onvermijdelijk zijn als ze in de familie voorkomen, is wijdverbreid, maar medisch gezien onjuist. Hoewel genetische aanleg een rol speelt bij het ontstaan van hartziekten, zijn er ook tal van andere factoren die het individuele risico beïnvloeden. Hieronder volgen de belangrijkste redenen waarom deze mythe niet klopt

Genetica is slechts een deel van de puzzel

• Genetische aanleg kan het risico op bepaalde hartziekten, zoals coronaire hartziekte of een hartaanval, verhogen. Genetica bepaalt echter niet in haar eentje het lot. Factoren zoals levensstijl, voeding en lichaamsbeweging hebben een aanzienlijke invloed op de vraag of een genetische aanleg zich daadwerkelijk in een ziekte manifesteert.

Beïnvloedbare risicofactoren

Veel risicofactoren voor hartaandoeningen zijn beïnvloedbaar. Hiertoe behoren:

• Hoge bloeddruk: Door veranderingen in levensstijl, zoals lichaamsbeweging, gezonde voeding en stressbeheersing, kan de bloeddruk vaak worden verlaagd.
• Hoog cholesterolgehalte: Een evenwichtige voeding en medicijnen zoals statines kunnen het cholesterolgehalte onder controle houden.
• Roken: Stoppen met roken vermindert het risico aanzienlijk.
• Diabetes: Door gewichtsbeheersing, gezonde voeding en lichaamsbeweging kan diabetes onder controle worden gehouden of zelfs worden voorkomen.
• Gebrek aan lichaamsbeweging: Regelmatige lichaamsbeweging versterkt het hart en verlaagt het risico op hartziekten aanzienlijk.

Epigenetica en omgevingsfactoren

De wetenschap toont aan dat levensstijlfactoren en omgevingsinvloeden een epigenetisch effect kunnen hebben. Dit betekent dat ze invloed hebben op hoe genen worden in- of uitgeschakeld. Een gezonde levensstijl kan dus de activiteit beïnvloeden van genen die het risico op hartziekten verhogen.

Vroegtijdige opsporing en preventie

Dankzij moderne medische technieken is het mogelijk om risicofactoren in een vroeg stadium te herkennen. Regelmatige gezondheidscontroles kunnen helpen om problemen zoals hoge bloeddruk of een hoog cholesterolgehalte tijdig te behandelen. Met de juiste maatregelen kunnen ook mensen met een familiale voorgeschiedenis hun risico aanzienlijk verlagen.

Psychosociale factoren

Stress, slaapgebrek en emotionele belasting kunnen eveneens bijdragen aan hartziekten. Door deze factoren bewust aan te pakken, bijvoorbeeld door middel van stressmanagement of een gezonde balans tussen werk en privé, kan het risico verder worden geminimaliseerd.