Zuigkatheter

Afzuigkatheters voor ziekenhuizen, de zorg en de ambulancedienst

Afzuigkatheters worden aangesloten op een afzuigapparaat en verwijderen secreties uit de mond, keel, luchtwegen of via een tracheostoma. Ze worden gebruikt op de afdeling, op de intensive care, bij beademing buiten het ziekenhuis en bij de ambulancedienst. Binnen de categorie katheters zijn ze specifiek bedoeld voor het afzuigen van secreties, terwijl andere katheters bijvoorbeeld dienen voor urineafvoer.

Het assortiment omvat steriele wegwerpafzuigkatheters van B. Braun, DCT en W. Söhngen in maten van CH 6 tot CH 20, rechte en opgerolde uitvoeringen, korte tracheostomiekatheters en katheters voor kleine kinderen. Het assortiment wordt aangevuld met afzuigslangen en een adapter voor afzuigkatheters.

Eigenschappen en voordelen van afzuigkatheters

Afzuigkatheters bestaan uit een flexibele kunststofslang met een opening aan het uiteinde en een trechtervormig stuk aan het andere uiteinde, waarmee ze worden aangesloten op de verbindingsslang van het afzuigapparaat.

Typische kenmerken van de afzuigkatheters in het assortiment zijn volgens de fabrikant:

• afzonderlijk en steriel verpakt
• Maataanduiding in Charrière (CH), overwegend van CH 6 tot CH 20
• kleurgecodeerde trechterstukken voor een snelle herkenning van de maten
• centrale opening, bij veel modellen bovendien zijdelingse oogjes
• lengtes van ongeveer 25 cm bij tracheostomiekatheters tot meer dan 50 cm
• rechte punt en zacht kunststof, vaak PVC

Welke katheter geschikt is, hangt vooral af van de wijze van afzuiging – oraal, nasaal, via een tube of via een tracheacanule – en van de lichaamslengte van de patiënt.

Welke afzuigkatheters zijn geschikt voor welk toepassingsgebied?

Voor de algemene afzuiging van secreties bij volwassenen en kinderen in ziekenhuizen en de zorg is de B. Braun afzuigkatheter type Standaard, met rechte punt, geschikt. Volgens de fabrikant is deze vervaardigd uit zacht PVC met een braamvrij oppervlak, is hij per stuk steriel verpakt en wordt hij aangeboden in de maten CH 6, CH 10, CH 12 en CH 16, met een lengte van 46 of 52 cm.

Voor patiënten met een tracheostoma, bijvoorbeeld op de intensive care of bij extrahospitale beademing, is de DCT-tracheostomiekatheter, steriel, 25 cm – 50 stuks, geschikt. Met een lengte van 25 cm is deze aanzienlijk korter dan standaardkatheters, heeft hij de maat CH 16 en twee zijdelingse oogjes die vastzuigen moeten voorkomen. De verpakking met 50 afzonderlijk gesteriliseerde katheters is bedoeld voor instellingen met een regelmatige behoefte.

In de kindergeneeskunde en neonatologie is de afzuigkatheter voor kleine kinderen van 2,0 mm (groen) geschikt. Volgens de productbeschrijving is deze ontworpen als wegwerpproduct voor zeer kleine luchtwegen en wordt hij per stuk verpakt geleverd.

Waar moet u op letten bij de aankoop van afzuigkatheters?

Het belangrijkste criterium is de maat. De CH-aanduiding beschrijft de buitendiameter, waarbij 1 CH overeenkomt met een derde millimeter. Bij afzuiging via een tube of tracheacanule moet de katheter aanzienlijk dunner zijn dan de binnendiameter daarvan, zodat er tijdens het afzuigen nog steeds lucht kan doorstromen. Welke maat concreet wordt gebruikt, wordt bepaald door het medisch voorschrift en de zorgstandaard van de instelling.

Even belangrijk is de lengte. Korte katheters van ongeveer 25 cm zijn bedoeld voor afzuiging via een tracheostoma, langere katheters van ongeveer 50 cm voor orale, nasale of endotracheale afzuiging. Ook de openingen en de vorm van de punt verschillen, bijvoorbeeld een centrale opening alleen of met aanvullende zijdelingse openingen.

Ten slotte dient de verpakkingsgrootte aan te sluiten bij het verbruik. Losse stuks zijn geschikt om gericht afzonderlijke maten bij te kopen, terwijl grootverpakkingen bedoeld zijn voor afdelingen en zorgdiensten met een vaste behoefte. Andere soorten katheters, zoals urine- of rectale katheters, zijn te vinden in de overkoepelende categorie ‘Katheters’.

Standaard-, tracheostomie- of kinderkatheters – wat is het verschil?

Standaardafzuigkatheters met een lengte van ongeveer 50 cm zijn geschikt voor de meeste toepassingen in de mond, keel en via de tracheacanule. Ze zijn verkrijgbaar in vele CH-maten, die snel te onderscheiden zijn aan de hand van de kleur van het trechterstuk. In het assortiment worden ze recht of opgerold aangeboden, wat vooral van belang is voor de opslag in de afzuigwagen.

Tracheostomiekatheters zijn aanzienlijk korter, omdat de weg via het tracheostoma naar de luchtpijp korter is dan via de mond of neus. Een te grote lengte kan hier onhandig zijn en steriel werken bemoeilijken. Zijdelingse oogjes moeten voorkomen dat de katheter zich aan het slijmvlies vastzuigt.

Kinderkatheters hebben een bijzonder kleine diameter en zijn afgestemd op de smalle luchtwegen van zuigelingen en peuters. De juiste maat wordt hier bijzonder strikt bepaald op basis van leeftijd, gewicht en de voorschriften van de behandelende arts.

Gebruik en aanwijzingen voor afzuigkatheters

Afzuigkatheters mogen uitsluitend worden gebruikt door opgeleid personeel of door geïnstrueerde familieleden en volgens medische voorschriften. Vóór gebruik dienen de steriele verpakking, de houdbaarheidsdatum en de maat te worden gecontroleerd. De katheter wordt via de trechteraansluiting op de verbindingsslang van het afzuigapparaat aangesloten, afhankelijk van het systeem via een geschikte adapter.

Hoe diep er wordt afgezogen en met welke zuigkracht wordt gewerkt, wordt bepaald door de zorgstandaard en de specificaties van de fabrikant van het afzuigapparaat. Afzuigkatheters zijn bedoeld als wegwerpproducten en worden na gebruik weggegooid; ze worden niet gereinigd en gesteriliseerd.

Gebruikte katheters dienen in een geschikte afvalbak te worden gedeponeerd, conform het hygiëneplan van de instelling. Overige producten voor verzorging en behandeling vindt u in de categorie Katheters.

Passende aanvullingen voor de afzuiging

• Beademing en intubatie
• Wegwerphandschoenen
• Veiligheidsbrillen
• Nierbakjes
• Afvalbakken

Producten voor beademing en intubatie vormen een aanvulling op de luchtwegzorg; wegwerphandschoenen en veiligheidsbrillen maken deel uit van de beschermingsuitrusting bij het afzuigen, terwijl nierbakken en afvalbakken dienen voor het opbergen en afvoeren van afval.