Help bij het druk op de knop - met behulp van noodoproepsystemen veilig door het dagelijks leven

In Duitsland wonen ongeveer 5,9 miljoen mensen ouder dan 65 jaar alleen in hun huishouden. Dit komt neer op ongeveer een derde van deze leeftijdsgroep. Dit aantal is de afgelopen 20 jaar met ongeveer 17 % gestegen. Dit betekent ook dat de veiligheid van deze groep mensen gewaarborgd moet zijn. Behoort u zelf of behoren uw naasten tot deze groep?

Hoeveel valpartijen vinden er jaarlijks plaats onder senioren?

Jaarlijks vallen ongeveer 4 miljoen mensen in Duitsland, waarbij senioren bijzonder vaak worden getroffen. Ongeveer een derde van de 65-plussers valt minstens één keer per jaar. Deze valpartijen leiden vaak tot ernstige verwondingen, zoals botbreuken en hoofdletsel. Ongeveer 10.000 sterfgevallen per jaar in Duitsland zijn toe te schrijven aan valpartijen. Valpartijen of ongevallen kunnen niet altijd worden voorkomen. Er zijn echter maatregelen die u zelf kunt nemen om uw persoonlijke risico op letsel te verminderen.

Hoeveel hulpverleningsinzetten worden er geactiveerd door noodarmbanden of huisalarmsystemen?

Volgens schattingen verwerken alarmcentrales in Duitsland jaarlijks ongeveer 1,5 miljoen noodoproepen. Deze uitrukken hebben betrekking op een breed scala aan noodsituaties, variërend van medische problemen tot ongevallen in huis. Het exacte aantal uitrukken varieert, maar huisalarmsystemen in Duitsland leiden jaarlijks tot enkele honderdduizenden uitrukken. Noodarmbanden dragen eveneens bij aan snelle hulp, hoewel specifieke cijfers over uitrukken die rechtstreeks door noodarmbanden zijn geactiveerd, niet altijd afzonderlijk worden geregistreerd. Ze vormen echter een effectieve aanvulling op de huisalarmsystemen, met name door functies zoals automatische valdetectie en GPS-lokalisatie, die ook buitenshuis kunnen worden gebruikt. Er zijn verschillende rapporten die het nut van noodarmbanden en huisalarmsystemen benadrukken. Deze systemen kunnen de reactietijd in noodsituaties aanzienlijk verkorten en zo levens redden. Het exacte aantal interventies varieert, maar huisalarmsystemen in Duitsland leiden jaarlijks tot enkele honderdduizenden interventies.

 Wat zijn de oorzaken van valpartijen in het dagelijks leven?

Persoonlijke factoren

• Leeftijd en kwetsbaarheid: Naarmate men ouder wordt, nemen spierkracht en evenwicht af, waardoor het risico op vallen toeneemt.
• Gezondheidstoestand: Chronische aandoeningen zoals artritis, diabetes en hartproblemen, evenals lichamelijke of psychische beperkingen, kunnen het evenwicht en de mobiliteit beïnvloeden.
• Medicijngebruik: Bepaalde medicijnen, met name die welke slaperigheid of duizeligheid veroorzaken, kunnen het valrisico verhogen; laat daarom mogelijke bijwerkingen altijd door een arts beoordelen.
• Zicht- en gehoorproblemen: Een verminderd gezichtsvermogen en gehoor kunnen het herkennen van gevaren en obstakels bemoeilijken.

Omgevingsfactoren

• Slechte verlichting: Donkere of slecht verlichte ruimtes verhogen het struikelgevaar.
• Struikelgevaren: Losliggende tapijten, kabels of oneffen vloeren zijn veelvoorkomende oorzaken van valpartijen in huis. 
• Natte of gladde vloeren: Met name in de badkamer en de keuken kan vocht het valrisico aanzienlijk vergroten. Maar ook buitenshuis is voorzichtigheid geboden; denk daarbij aan weersgerelateerde slip- en valgevaren zoals sneeuwval of gladheid.

Situatieve factoren

• Haast en hectiek: Snelle bewegingen of haast kunnen tot valpartijen leiden, vooral wanneer men niet op de omgeving let.
• Ongeschikt schoeisel: schoenen zonder goede grip of antislipzolen kunnen het evenwicht verstoren.
• Afleiding: Multitasken of afleidingen tijdens het bewegen kunnen de aandacht voor mogelijke gevaren negatief beïnvloeden. Wees u bewust van een zorgvuldige omgang met uzelf en voorkom zo gevaren.

 Welke gevolgen kunnen valpartijen hebben?

Lichamelijke gevolgen

• Botbreuken: Heup-, pols- en dijbeenhalsbreuken zijn veelvoorkomende verwondingen na valpartijen; het risico neemt toe naarmate men ouder wordt.
• Hoofdletsel: Valpartijen kunnen leiden tot ernstig hoofdletsel, dat vaak een langdurige behandeling vereist.
• Wond- en weefselletsels: kneuzingen, verstuikingen en spierblessures komen eveneens vaak voor.
• Langdurige mobiliteitsbeperkingen: Ernstige verwondingen kunnen leiden tot langdurige of blijvende beperkingen van de mobiliteit.

Psychische gevolgen

• Angst voor nieuwe valpartijen: Na een val ontwikkelen veel getroffenen angst voor nieuwe valpartijen, wat kan leiden tot vermijdingsgedrag en bijgevolg tot beperkte mobiliteit en sociaal isolement.
• Verlies van zelfvertrouwen: Het vermogen om zich veilig te verplaatsen wordt in twijfel getrokken, wat leidt tot een verlies van zelfvertrouwen.
• Depressie: De combinatie van lichamelijke beperkingen en sociaal isolement kan het ontstaan van een depressie in de hand werken.

Hoe kan ik valpartijen voorkomen?

Zorg voor een veilige omgeving

• Struikelgevaar wegnemen: Verwijder losliggende tapijten, snoeren en andere voorwerpen die in de weg kunnen liggen.
• Verlichting verbeteren: Zorg voor voldoende verlichting in alle ruimtes, met name in gangen en trappenhuizen.
• Antislipmatten: Gebruik antislipmatten in badkamers en keukens.

Gebruik hulpmiddelen

• Leuningen en handgrepen: Breng leuningen aan bij trappen en handgrepen in de douche en naast het toilet.
• Stevige wandelstok of rollator: Gebruik indien nodig een wandelstok of rollator om de stabiliteit te vergroten.
• Trapliften: Voor woningen met meerdere verdiepingen kan een traplift een zinvolle investering zijn.

Lichamelijke conditie

• Evenwichtstraining: Oefeningen ter verbetering van het evenwicht, zoals speciale gymnastiek, fysiotherapie of revalidatiesport, kunnen helpen om valpartijen te voorkomen.
• Krachttraining: Regelmatige krachtoefeningen, met name voor de beenspieren, vergroten de stabiliteit en het evenwicht.
• Beweging in het algemeen: Dagelijkse beweging en lichte sporten, zoals fietsen of zwemmen, bevorderen de algemene mobiliteit en coördinatie.

Medische preventie

• Regelmatige oogonderzoeken: Een goed gezichtsvermogen is belangrijk om obstakels tijdig te herkennen.
• Controle van de medicatie: Sommige medicijnen kunnen duizeligheid of een suf gevoel veroorzaken. Laat uw medicatie regelmatig door de arts controleren en let op bijwerkingen.
• Botdichtheid meten: Een onderzoek naar osteoporose kan helpen het risico op botbreuken bij valpartijen te minimaliseren.

Gedrag in het dagelijks leven

• Beweeg langzaam en bewust: Vermijd haastige bewegingen en sta langzaam op om duizeligheid te voorkomen.
• Veilig schoeisel: Draag comfortabele, antislipschoenen die goed passen en een stevige zool hebben.
• Hulpmiddelen binnen handbereik: Houd belangrijke hulpmiddelen, zoals een bril, gehoorapparaten of loophulpmiddelen, altijd binnen handbereik.

Technologische ondersteuning

• Huisalarmsystemen: Een huisalarmsysteem kan in geval van nood snel hulp inroepen.
• Noodarmbanden: deze bevatten belangrijke medische informatie en kunnen bij een val automatisch een noodoproep verzenden.
• Bewegingssensoren: Deze kunnen in donkere ruimtes automatisch het licht inschakelen en zo het struikelgevaar verminderen.

Preventieve maatregelen

De hierboven genoemde maatregelen ter voorkoming van valpartijen in huis zijn van cruciaal belang om de oorzaken van valpartijen te minimaliseren en de ernstige gevolgen ervan te voorkomen. Regelmatige lichaamsbeweging, aanpassing van de woonomgeving en medische zorg kunnen aanzienlijk bijdragen aan het verminderen van het risico op valpartijen en de gevolgen daarvan.

Voor wie zijn noodoproepsystemen geschikt?

Een noodoproeparmband is met name geschikt voor:

• Ouderen: met name degenen die alleen wonen en een verhoogd risico lopen op valpartijen of andere medische noodsituaties.
• Mensen met chronische aandoeningen: personen met diabetes, epilepsie, hartaandoeningen of andere ernstige gezondheidsproblemen.
• Mensen met lichamelijke of psychische beperkingen: deze groep mensen is vaak beperkt in hun mobiliteit en/of cognitieve vermogens en kan daardoor gevaren vaak niet inschatten of voorzien.
• Kinderen: met name kinderen met bijzondere medische behoeften en specifieke allergieën
• Actieve personen: mensen die vaak alleen op pad zijn (joggers, wandelaars) kunnen in geval van nood snel hulp inroepen.

Wat is het verschil tussen een huisalarm en een noodarmband?

Een huisalarm en een noodarmband zijn beide waardevolle hulpmiddelen voor de veiligheid en gezondheid, met name voor mensen met speciale medische behoeften of ouderen. Toch verschillen ze in hun werking en hun gebruiksdoel:

Huisalarm

Functie en doel:

• Een huisalarmsysteem is een elektronisch apparaat dat doorgaans thuis wordt geïnstalleerd. Het bestaat uit een basisstation en een draagbare zender, die als armband of ketting wordt gedragen.
• In geval van nood kan de drager van de zender op een knop drukken om onmiddellijk in verbinding te worden gebracht met een alarmcentrale. Deze centrale regelt vervolgens de benodigde hulp, of dat nu een ambulancedienst, een familielid of een buurman is.

Voordelen:

• 24 uur per dag directe verbinding met een alarmcentrale.
• Onmiddellijke hulp door opgeleid personeel.
• Geschikt voor ouderen of personen met gezondheidsproblemen die alleen wonen.

Beperkingen:

• Werkt voornamelijk in de buurt van het basisstation, dus meestal alleen in en rond de eigen woning.
• Vereist een maandelijks abonnement, waaraan kosten verbonden zijn.

Noodarmband

Functie en doel:

• Een noodarmband bevat belangrijke medische informatie over de drager, zoals allergieën, chronische aandoeningen of contactpersonen voor noodgevallen. Deze informatie is zichtbaar op de armband aangebracht.
• Hierdoor kunnen eerstehulpverleners en medisch personeel in geval van nood snel de juiste maatregelen nemen.

Voordelen:

• De drager is altijd en overal herkenbaar, niet alleen thuis.
• Geen lopende kosten na aankoop van de armband.
• Handig voor mensen met specifieke medische behoeften, sporters of voor kinderen en ouderen.

Beperkingen:

• Biedt geen directe verbinding met een alarmcentrale.
• De informatie is statisch en moet regelmatig worden bijgewerkt wanneer de medische behoeften veranderen.
  

Terwijl het thuisalarmsysteem een actieve noodoproep met directe communicatie en hulpverlening biedt, dient de noodarmband om passief belangrijke medische informatie beschikbaar te stellen, zodat eerstehulpverleners en medisch personeel snel en efficiënt hulp kunnen bieden. Beide systemen vullen elkaar goed aan en bieden samen een uitgebreide bescherming, zowel thuis als onderweg. Houd er rekening mee dat de genoemde preventieve maatregelen helpen om een val zelfs te voorkomen. Wees daarom zorgvuldig met uzelf en deel deze tips gerust met uw familieleden en kennissen, want voorkomen is altijd beter dan genezen.